ทำอย่างไรเมื่อถูกฟ้องเป็นจำเลยในคดีแพ่ง

คนทั่วไปเมื่อเจอหมายศาลมักตื่นตระหนกเครียดจนหาทางออกไม่เจอ ทนายขอบอกว่าท่านต้องตั้งสติก่อนใจเย็นๆ เริ่มคิดทบทวนทีละสเต็ป(step)

ทีนี้มาเริ่มที่ คำว่า “หมายศาล”
เวลาที่ “เจ้าพนักงานเดินหมาย” ซึ่งก็คือเจ้าหน้าที่ของศาลนั่นแหละ เอาหมายศาลมาส่ง เขาส่งตามภูมิลำเนาปัจจุบันของจำเลย ซึ่งตรงนี้เน้นย้ำ “ภูมิลำเนาปัจจุบัน” หมายถึง ที่อยู่ตามทะเบียนบ้านครับ ว่าง่ายเลย
ดังนั้น เวลาที่เจ้าตัวไม่ได้รับหมายมักเป็นกรณีที่อยู่ปัจจุบันกับที่อยู่ตามทะเบียนบ้านเป็นคนล่ะที่กัน อย่างนี้ท่านไม่ต้องสงสัยว่าทำไมเค้าไม่ส่งตามที่อยู่ปัจจุบันของท่านนะครับ กฎหมายบัญญัติ้ทำเช่นนั้น ต่อมาเรื่อง วิธีการส่งหมาย หลักใหญ่ใจความมีอยู่หลัก 2 กรณี
กรณีแรก คือ เจ้าพนักงานส่งหมายได้ โดยมีผู้รับหมายโดยชอบฯ(หมายถึงโดยชอบด้วยกฎหมาย) เช่น จำเลยรับหมายเอง มีคนรับแทน ไม่ว่าจะเป็น พ่อ แม่ พี่ น้อง ลุง ป้า น้า อา
ส่วนกรณีที่สอง คือ เจ้าพนักงานส่งหมายไม่ได้ เนื่องจากไม่มีผู้รับหมายโดยชอบฯ ให้ปิดหมายไว้ ณ ภูมิลำเนาของจำเลย โดยเจ้าพนักงานเดินหมายจะติดหมายไว้ที่หน้าบ้านท่าน ผลของการส่งหมายแต่ละวิธีส่งผลต่างกัน ถ้าเป็นกรณีส่งหมายได้ มีคนเซ็นรับหมายนั้น การกระทำเช่นว่า มีผลทำให้จำเลยในคดีจำต้องทำคำให้การสู้คดียื่นต่อศาลภายใน 15 วันนับแต่วันที่ได้รับหมายโดยชอบฯ(เฉพาะกรณีคดีแพ่งสามัญ)ส่วนถ้าเป็นกรณีที่ส่งหมายไม่ได้ และเจ้าพนักงานทำการปิดหมายศาลไว้ ณ ภูมิลำเนาของจำเลยนั้น จะมีผลทำให้จำเลยต้องยื่คำให้การต่อสู้คดายใน 30 วัน นับแต่วันที่ปิดหมาย (หลัก 15 วัน+ 15 วัน ไว้จะเขียนอธิบายในคราวต่อไป) แต่!!! มีข้อสังเกตสำคัญมากอยู่ระการหนึ่ง เมื่อได้รับหมายมาไว้ในมือ ให้ท่านสังเกตที่มุมบนซ้ายมือของหมายก่อนว่าเป็น “ หมายเรียกคดีแพ่งสามัญ” หรือ “ หมายเรียกคดีมโนสาเร่หรือคดีไม่มีข้อยุ่งยาก” หรือ “แบบ ผบ. 2 หมายเรียกจำเลย”(หมายเรียกคดีผู้บริโภค) ตรงนี้สำคัญมากนะครับเพราะท่านจำเป็นต้องรู้ก่อนว่าท่านถูกฟ้องเป็นคดีอะไรนะครับ เนื่องจากหลักการในสองย่อหน้าแรกในหัวข้อนี้นั้นเป็นหลักการทั่วไปของ “ หมายเรียกคดีแพ่งสามัญ” เท่านั้น กล่าวคือ ถ้าเป็นกรณีของ “ หมายเรียกคดีมโนสาเร่หรือคดีไม่มีข้อยุ่งยาก” หรือ “แบบ ผบ. 2 หมายเรียกจำเลย” จะไม่จำต้องยื่นคำให้การภายในกำหนด 15 วัน หรือ 30 วัน ตามที่กำหนด แล้วแต่กรณีที่กล่าวข้างต้น แต่จำเลยสามารถยื่นคำให้การใน “วันนัด” ได้เลย

วันนัด หมายถึง ?
วัตถุประสงค์ที่มีการส่งหมายศาลยังจำเลยเลยก็เพื่อให้จำเลยทราบว่าตนถูกฟ้องเป็นคดีต่อศาล และทราบว่าตนถูกฟ้องที่ศาลไหน ต้องศาลวันที่เท่าไหร่ เวลาไหน ศาลนัดให้ไปทำอะไร ทั้งหมดนี้เป็นการให้สิทธิจำเลยได้ว่าต่างแก้ต่างในคดีของตนอย่างเต็มที่
ดังนั้น เมื่อท่านได้รับหมายศาล เมื่อดูที่มุมบนซ้ายแล้ว รู้ว่าคดีของท่านเป็นคดีอะไรแล้ว ขอให้ท่านดูต่ออีกว่าคดีของท่านถูกฟ้องที่ศาลไหน ซึ่งระบุอยู่กึ่งกลางหน้ากระดาษใต้ตราครุฑ หลังจากนั้นให้ท่านอ่านต่อไปจนถึง นัด….ถ้าเป็นคดีแพ่งสามัญ จะระบุว่า “นัดชี้สองสถานและกำหนดแนวทางการดำเนินคดีหรือสืบพยานโจทก์ วันที่……เดือน………………พ.ศ………………….เวลา…………………….นาฬิกา” ส่วนถ้าเป็นคดีคดีมโนสาเร่หรือคดีไม่มีข้อยุ่งยาก หรือคดีผู้บริโภค จะระบุทำนอเดียวกันว่า “ให้ท่านศาลเพื่อการไกล่เกลี่ย ให้การแก้ข้อหาแห่งคดี และสืบพยาน วันที่……เดือน………………พ.ศ………………….เวลา…………………….นาฬิกา” เมื่อทราบเช่นนี้แล้วท่านมีความจำเป็นต้องศาลตามกำหนดนัดเช่นว่า เพื่อระโยชน์ของตัวท่านเอง

ไม่ยื่นคำให้การหรือไม่ไปศาลได้หรือไม่?
คำถามนี้ทนายเจอบ่อยพอกันกับคำถามว่าลดค่าทนายได้มั้ยครับ เนื่องจากพอเข้าใจได้ว่าน้อยคนจะอยากขึ้นโรงขึ้นศาล ถึงแม้จะมีหมายศาลมาแล้วก็ตาม ในเรื่องนี้ทนายขอเรียนถึงผลของการไม่ศาลก่อน ในส่วนของคดีแพ่งนั้นหากจำเลยไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด(ขาดนัดยื่นคำให้การ) จำเลยจะไม่มีสิทธินำพยานหลักฐานฝ่ายตนเข้าสืบ แต่ยังคงมีสิทธิถามค้านพยานโจทก์อยู่ แต่หากจำเลยไม่ไปศาลตามกำหนดนัด(ขาดนัดพิจารณา) ให้ศาลมีอำนาจพิจารณาพยานหลักฐานของโจทก์เพียงฝ่ายเดียวและมีคำพิพากษาไปตามรูปคดีได้เลย โดยไม่จำต้องมีตัวจำเลยมาศาลเมื่อศาลมีคำพิพากษาแล้ว โดยจำเลยไม่ได้ไปต่อสู่คดี โจทก์ย่อมชนะคดีโดยง่าย(ไม่มีคู่ต่อสู้เลย) และสามารถนำ “คำบังคับ” ส่งให้จำเลยปฏิบัติตามคำพิพากษายใน 30 วันนับแต่วันที่มีคำพิพากษา เมื่อครบกำหนดเวลาดังกล่าวจำเลยยังไม่ปปฏิบัติตามคำพิพากษา โจทก์มีอำนาจขอให้ศาลออกหมายตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดำเนินการยึดหรืออายัดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องใดๆของจำเลย เพื่อเอาออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ให้แก่โจทก์ตามคำพิพากษานั้นเอง

ดังนั้น ท่านควรจะไปหรือไม่ไปศาลทนายคงบอกไม่ได้ เพราะไม่ใช่ตัวความ ได้แต่บอกถึงผลได้ลเสียตามที่กล่าวไปข้างต้นแล้วเท่านั้น อย่างไรก็ตาม เนื่องจากแต่ละคดีมีข้อเท็จจริงและรายละเอียดปลีกย่อย แตกต่างกันมาก แต่ละการกระทำ และระยะเวลามีผลต่อผลแพ้ชนะหรือโอกาสในการต่อสู่คดีทั้งสิ้น ดังนั้น หากท่านได้รับหมายศาลควรเร่งปรึกษาทนายความเพื่อความชัดเจนและรัดกุม

ทำอย่างไรเมื่อถูกฟ้องเป็นจำเลยในคดีแพ่ง
ทำอย่างไรเมื่อถูกฟ้องเป็นจำเลยในคดีแพ่ง

โทรด่วน